شهروندی و طبقهٔ اجتماعی — بخش نخست

یادداشت مترجم. متن زیر برگردانِ بخش نخست سخنرانیِ تی. اچ. مارشال است که در ۱۹۴۹ در کیمبریج ایراد شد. سه‌گانهٔ او — حقوق مدنی، حقوق سیاسی، حقوق اجتماعی — هنوز پرکاربردترین چارچوب برای اندیشیدن به شهروندی است.

دلیل انتخاب این متن این است که مارشال نشان می‌دهد شهروندی یک وضعیت نیست، یک فرایند تاریخی است که در سه موج پیش رفته. و این دقیقاً همان چیزی است که در بحث ایرانی معمولاً نادیده گرفته می‌شود.

---

شهروندی وضعیتی است که به همهٔ کسانی که عضوِ تمام‌عیارِ یک جامعه‌اند اعطا می‌شود. همهٔ کسانی که این وضعیت را دارند، از نظر حقوق و تکالیفی که این وضعیت به همراه می‌آورد، برابرند.

هیچ اصل جهان‌شمولی وجود ندارد که تعیین کند این حقوق و تکالیف چه باید باشند، اما جوامعی که در آن‌ها شهروندی در حال شکل‌گیری است، تصویری آرمانی از شهروندی می‌آفرینند که کوشش‌ها به سوی آن جهت می‌گیرد.

عنصر مدنی

عنصر مدنی از حقوقی ساخته شده که برای آزادی فردی لازم‌اند: آزادی شخص، آزادی بیان و اندیشه و عقیده، حق مالکیت و بستنِ قرارداد معتبر، و حق دادرسی.

نهادی که مستقیماً با این حقوق پیوند دارد، دادگاه است.

عنصر سیاسی

عنصر سیاسی، حق مشارکت در اعمال قدرت سیاسی است — به‌عنوان عضوِ نهادی که به قدرت سیاسی مجهز است یا به‌عنوان رأی‌دهنده به اعضای چنین نهادی.

نهادهای متناظر، مجلس و شوراهای محلی‌اند.

ادامهٔ متن در بخش دوم منتشر می‌شود.