شهروند، نه رعیت
گذار از رعیت به شهروند تنها یک تغییر واژه نیست؛ تغییر در جهتِ رابطه است. این درس‌گفتار نشان می‌دهد این گذار در ایران کجا آغاز شد و چرا کامل نشد.
نهاد و زمان: چرا نهادسازی کند است
نهاد چیزی است که با تکرار ساخته می‌شود، نه با تصویب. این درس‌گفتار به نقشِ زمان در نهادسازی می‌پردازد و به اینکه چرا میان‌بُر زدن معمولاً نتیجهٔ معکوس می‌دهد.
هویت بدون یکدست‌سازی
آیا می‌توان یک ملت بود بدون آنکه یکسان بود؟ این درس‌گفتار می‌کوشد نشان دهد که یکپارچگی سیاسی و یکدستی فرهنگی دو چیز متفاوت‌اند و خلط این دو، پرهزینه‌ترین خطای سدهٔ گذشته بوده است.
مشروطه چه ساخت و چه نساخت
مشروطه قانون اساسی ساخت، مجلس ساخت و مطبوعات ساخت. اما دیوان‌سالاریِ مستقل و قوهٔ قضاییهٔ مصون نساخت. این درس‌گفتار به تفاوت میان این دو دسته می‌پردازد.
وام‌گیری مسئله نیست
هیچ زبان زنده‌ای بدون وام‌گیری نبوده است. این درس‌گفتار استدلال می‌کند که مسئلهٔ فارسیِ امروز نه واژهٔ بیگانه، که کم‌کاریِ دستگاهِ واژه‌سازی است.
داد بدون نهاد: چرا عدالت به قاعده نیاز دارد
اگر آرمان عدالت را همیشه داشته‌ایم، چرا نهاد عدالت را نساخته‌ایم؟ این درس‌گفتار به فاصلهٔ میان ارزش و سازوکار می‌پردازد و به اینکه چرا این فاصله، نه یک نقص فرهنگی، که یک مسئلهٔ نهادی است.
فرّه و مشروعیت: قدرت از کجا می‌آید
در متن‌های ساسانی، شهریار بی‌فرّه شهریار نیست. اما فرّه چیزی نیست که بتوان به‌زور گرفت؛ نشانهٔ سزاواری است. این درس‌گفتار می‌پرسد که این ایده چه چیزی دربارهٔ مشروعیت به ما می‌آموزد و کجا به بن‌بست می‌رسد.
وند و ریشه: ماشین واژه‌سازی فارسی
فارسی حدود شصت وندِ زایا دارد که بیشترشان امروز کم‌کار مانده‌اند. این درس‌گفتار نشان می‌دهد این وندها چگونه کار می‌کنند و چرا شناختِ الگو مهم‌تر از حفظِ واژه است.
زبان و ملت: فارسی چگونه میانجی شد
فارسی نه به‌خاطر برتریِ ذاتی، که به‌خاطر نقشِ تاریخیِ خود زبانِ میانجیِ این سرزمین شد. این درس‌گفتار آن فرایند را دنبال می‌کند و می‌پرسد این نقش امروز چه تعهدی می‌آفریند.
درسگفتاری با این پالایهها یافت نشد.