کتابخانه

اصطلاح‌نامه

اصطلاح‌های کلیدیِ اندیشه که در درس‌گفتارها و جستارها به کار می‌روند. این‌جا جای اندیشه‌هاست، نه واژه‌های نوساخته.

اصطلاح‌نامه با واژه‌نامهٔ بهین پارسی یکی نیست: این‌جا مفهوم‌ها را می‌یابید و آن‌جا واژه‌ها را.

ایرانشهر Ērānšahr نام کهنِ سرزمین ایران به‌مثابه یک کلِ سیاسی و فرهنگی. ۱ بحث‌شده در داد Dād / justice عدالت به‌مثابه نظمِ درست؛ در سنت ایرانشهری، بنیادِ مشروعیت شهریاری. ۳ بحث‌شده در دولت State سازمانِ فرمانروایی بر یک سرزمین؛ در این متن، ابزار و نه هدف. ۲ بحث‌شده در زبان میانجی Lingua franca زبانی که گفت‌وگو میان گروه‌های زبانیِ گوناگون را ممکن می‌کند. ۵ بحث‌شده در شهروندی Citizenship نسبتِ حقوقی و اخلاقیِ فرد با جامعهٔ سیاسی؛ جانشین نسبتِ رعیت و فرمانروا. ۴ بحث‌شده در شهریاری Sovereignty فرمانروایی مشروع بر سرزمین؛ در متن‌های ساسانی، پیوندی ناگسستنی با داد دارد. ۲ بحث‌شده در فرّه Farr / khvarenah فروغ ایزدی که مشروعیت فرمانروا را تأیید می‌کند؛ در متن‌های کهن، نشانهٔ سزاواری، نه نشانهٔ قدرت. ۲ بحث‌شده در قانون‌گرایی Rule of law باور به اینکه قدرت باید به قاعده‌ای فراتر از خود پاسخگو باشد. ۴ بحث‌شده در مردم‌سالاری Democracy سالاری مردم بر سرنوشت خویش؛ در این متن، نتیجهٔ قانون‌گرایی و نه پیش‌شرط آن. ۴ بحث‌شده در نهاد Institution قاعده‌ای پایدار که پس از رفتن بنیان‌گذارش هم کار می‌کند؛ محورِ فصل سوم مانیفست. ۴ بحث‌شده در واژه‌سازی Word formation توانِ زایندهٔ زبان در ساختِ واژهٔ تازه از وند و ریشه؛ بنیادِ بهین پارسی. ۳ بحث‌شده در هویت ملی National identity احساس تعلق به یک جامعهٔ سیاسیِ پیوسته؛ نه یکدست‌بودن فرهنگی. ۳ بحث‌شده در