مجموعه
بنیادها
مجموعهای هفتبخشی دربارهٔ مفهومهای بنیادینِ اندیشهٔ سیاسی ایران — از فرّه و داد تا قانون و نهاد.
- ۱ فرّه و مشروعیت: قدرت از کجا میآید در متنهای ساسانی، شهریار بیفرّه شهریار نیست. اما فرّه چیزی نیست که بتوان بهزور گرفت؛ نشانهٔ سزاواری است. این درسگفتار میپرسد که این ایده چه چیزی دربارهٔ مشروعیت به ما میآموزد و کجا به بنبست میرسد.
- ۲ داد بدون نهاد: چرا عدالت به قاعده نیاز دارد اگر آرمان عدالت را همیشه داشتهایم، چرا نهاد عدالت را نساختهایم؟ این درسگفتار به فاصلهٔ میان ارزش و سازوکار میپردازد و به اینکه چرا این فاصله، نه یک نقص فرهنگی، که یک مسئلهٔ نهادی است.
- ۳ هویت بدون یکدستسازی آیا میتوان یک ملت بود بدون آنکه یکسان بود؟ این درسگفتار میکوشد نشان دهد که یکپارچگی سیاسی و یکدستی فرهنگی دو چیز متفاوتاند و خلط این دو، پرهزینهترین خطای سدهٔ گذشته بوده است.
- ۴ نهاد و زمان: چرا نهادسازی کند است نهاد چیزی است که با تکرار ساخته میشود، نه با تصویب. این درسگفتار به نقشِ زمان در نهادسازی میپردازد و به اینکه چرا میانبُر زدن معمولاً نتیجهٔ معکوس میدهد.
- ۵ شهروند، نه رعیت گذار از رعیت به شهروند تنها یک تغییر واژه نیست؛ تغییر در جهتِ رابطه است. این درسگفتار نشان میدهد این گذار در ایران کجا آغاز شد و چرا کامل نشد.